ضرورت کنترل پشه ناقل تب دنگی پس از بارندگی‌ها در هرمزگان

تب دنگی یک بیماری ویروسی است که از طریق نیش پشه «آئدس» منتقل می‌شود. این پشه برخلاف پشه‌های معمولی، بیشتر در محیط‌های شهری و در آب‌های کم‌عمق و راکد مانند زیرگلدان‌ها، ظروف بلااستفاده، لاستیک‌های فرسوده، ناودان‌ها و مخازن روباز آب تکثیر می‌شود. بارندگی‌های اخیر اگرچه تأثیر مثبتی بر شرایط جوی و محیط زیست داشته، اما همزمان زمینه‌ساز افزایش جمعیت این پشه نیز شده است. کارشناسان بهداشت و محیط زیست بر این باورند که کنترل زیست پشه ناقل تب دنگی، به مدیریت صحیح محیط بستگی دارد. از نظر آنان، حذف کانون‌های تولید پشه، ساده‌ترین و مؤثرترین راه پیشگیری به شمار می‌رود، اقدامی که تنها با سم‌پاشی گسترده محقق نمی‌شود و نیازمند همکاری شهروندان است.

در این راستا، نهادهای مسئول از جمله دانشگاه‌های علوم پزشکی، شهرداری‌ها و شبکه‌های بهداشت، برنامه‌های پایش، آموزش عمومی، اطلاع‌رسانی هدفمند و اقدامات کنترلی مانند لاروکشی و سم‌پاشی نقطه‌ای را در دستور کار خود قرار داده‌اند. با این حال، تجربیات کشورهای درگیر با تب دنگی نشان می‌دهد که بدون مشارکت مردم و اصلاح رفتارهای روزمره، احتمال موفقیت این برنامه‌ها کاهش می‌یابد. متخصصان هشدار می‌دهند که نگهداری آب در ظروف روباز، بی‌توجهی به فضاهای بلااستفاده و عدم نظارت بر محیط‌های مسکونی و کارگاهی می‌تواند چرخه انتقال بیماری را تقویت کند. از سوی دیگر، آگاهی شهروندان از علائم تب دنگی مانند تب ناگهانی، سردرد شدید، درد عضلانی و مفصلی و مراجعه به‌موقع به مراکز درمانی، نقش مهمی در کاهش عوارض و کنترل بیماری دارد.

به طور کلی، پس از بارندگی‌ها، کنترل زیست پشه ناقل تب دنگی به یک موضوع صرفاً بهداشتی محدود نمی‌شود، بلکه به یک مسئله اجتماعی و مدیریتی تبدیل شده است. همکاری بین‌بخشی، تداوم نظارت‌ها و مسئولیت‌پذیری شهروندان می‌تواند از تبدیل یک تهدید بالقوه به بحران بهداشتی جلوگیری کند، موضوعی که در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.

دکتر یحیی میرزاده، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه خبری هزاران خبر، به وضعیت بیماری تب دنگی در استان اشاره کرد و گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون ۲۵۶ مورد بیمار قطعی تب دنگی در هرمزگان شناسایی شده که از این تعداد، ۲۴۹ نفر مربوط به شهر بندرعباس بوده‌اند. وی افزود: ۶ مورد از بیماران، ورودی از کشور پاکستان و مربوط به شهرستان‌های سیریک و بندرلنگه بوده و مجموعاً ۲۰۰ مورد از کل بیماران، ابتلای محلی داشته‌اند. از مجموع بیماران شناسایی‌شده، ۲۲۹ نفر ایرانی و ۲۷ نفر غیرایرانی هستند که ۱۹۳ نفر مرد و ۶۳ نفر زن بوده‌اند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با اشاره به وضعیت درمانی بیماران اظهار کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون ۶۸ بیمار مبتلا به تب دنگی در بیمارستان‌های استان بستری شده‌اند و تاکنون هیچ مورد فوتی ناشی از این بیماری در استان گزارش نشده است. میرزاده با تأکید بر نگرانی‌های موجود پس از بارندگی‌های اخیر در استان، بیان کرد: بارش باران و تجمع آب در برخی نقاط، شرایط مساعدی برای رشد و تکثیر پشه آئدس فراهم کرده است. از جمله نقاط پرخطر می‌توان به قایق‌های مستقر در سواحل بندرعباس و سایر شهرستان‌ها، فواره‌های آبی شهری، کانال‌های جمع‌آوری آب‌های سطحی و برخی مناطق حاشیه‌ای شهر بندرعباس از جمله محدوده پیامبر اعظم (ص) و اطراف راه‌آهن اشاره کرد.

وی ادامه داد: افزایش این کانون‌ها می‌تواند خطر گسترش بیماری را تشدید کند و به همین دلیل، ساماندهی سریع این نقاط در دستور کار قرار گرفته است. معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با اشاره به برگزاری جلسه کمیته سلامت در استانداری افزود: مقرر شد دستگاه‌های اجرایی به‌ویژه شهرداری‌ها، شرکت فاضلاب و سایر نهادهای مرتبط، همکاری و همراهی لازم را برای کنترل و ساماندهی کانون‌های پرخطر داشته باشند. همچنین هماهنگی لازم با مدیرکل امور روستایی استانداری برای روستاهای حاشیه شهر بندرعباس در حال انجام است.

میرزاده با تأکید بر نقش مهم مشارکت مردمی خاطرنشان کرد: همکاری شهروندان در حذف مخازن آب راکد، رعایت توصیه‌های بهداشتی و اطلاع‌رسانی به‌موقع، نقش مؤثری در پیشگیری از افزایش موارد ابتلا به تب دنگی در استان خواهد داشت.